Geografia Europy;

  • Powierzchnia: 10,5 mln km2, liczba ludności 747 mln (2020 r – źródło: https://www.worldometers.info/world-population/europe-population);
  • Linia brzegowa ma długość – 38 tys. km. około 30% powierzchni to półwyspy i wyspy.
  • Niziny zajmują prawie 75% powierzchni.
  • Najwyższym punktem jest Mont Blanc (4810 m n.p.m.), najniższym – depresja na Nizinie Nadkaspijskiej (28 m p.p.m.).

  1. Położenie i granice oraz linii brzegowa kontynentu;
  • Europa jest kontynentem w całości leżącym na półkuli północnej. Przez jej zachodnie krańce przechodzi południk 0 dzieląc Europę na półkulę wschodnią i zachodnią.

Skrajne punkty Europy:

  • Północny – Przylądek Nordkyn (27°40′E, 71°08′N)
  • Południowy – Przylądek Marroquí (5°37′W, 35°58′N);
  • Zachodni – Przylądek Roca (9°30′W, 38°46′N);
  • Wschodni – ujście rzeki Bajdaraty do Morza Karskiego (68°14′E, 68°41′N);

  • Linia brzegowa Europy urozmaicona – bardzo dobrze rozwinięta z dużą liczbą mórz, półwyspów – 25%, wysp 7,5% i zatok. Przy stosunkowo niewielkiej powierzchni linia brzegowa Europy ma aż 38 tys. km długości (bez linii brzegowej wysp). Europę otaczają liczne morza i zatoki, należące do oceanów Arktycznego i Atlantyckiego.
  • Umowna granica lądowa między Europą a Azją wyznaczona jest od wysp Nowej Ziemi wzdłuż wschodniego podnóża Uralu, rzeką Embą – wzdłuż północnego wybrzeża Morza Kaspijskiego do ujścia kolejnej rzeki – Obniżeniem rzek Kumy i Manycza dociera do Morza Azowskiego, a następnie – do Morza Czarnego – cieśniny Bosfor i Dardanele, a dalej – przez Morze Egejskie wzdłuż zachodnich wybrzeży Turcji. Europę od Azji oddzielają cieśniny Bosfor i Dardanele, natomiast od Afryki cieśniny – Gibraltarska i Sycylijska.

  1. 2. Główne cechy środowiska przyrodniczego;
  2. Cechy ukształtowania powierzchni Europy;
  • Przewaga terenów nizinnych – 74% powierzchni poniżej 300 m n.p.m. Pas nizin ciągnie się od Niziny Francuskiej przez Niemiecką, Polską po Wschodnio – Europejską;
    • Najniżej położone obszary – depresja, występuje nad Morzem Kaspijskim -28 m p.p.m. w Nizinie Nadkaspijskiej;
  • Pas gór i wyżyn występuje w południowej części kontynentu europejskiego;
    • Najwyższy szczyt – Mont Blanc w Alpach – 4807 m n.p.m.
    • Inne większe łańcuchy górskie – Pireneje, Karpaty, Góry Skandynawskie, Apeniny, Góry Dynarskie, Ural;
Żródło: Położenie Europy. Charakterystyczne cechy rzeźby powierzchni – epodreczniki.pl

 



TROCHĘ GEOLOGII – ISLANDIA;


Zróżnicowanie KLIMATYCZNE EUROPY;

  • Europa znajduje się w obszarach trzech stref klimatycznych (od północy) – okołobiegunowej, umiarkowanej chłodnej, umiarkowanej ciepłej – z odmianą morską i kontynentalną, podzwrotnikowej – odmiana śródziemnomorska;

Czynniki klimatotwórczeWystępowanie w Europie
szerokość geograficznana większości obszarów występuje klimat umiarkowany, na północnych krańcach – okołobiegunowy, na południu – podzwrotnikowy
rozkład lądów i mórzklimat kontynentalny – ciepło w lecie, chłodno w zimie, sucho;
klimat morski – niezbyt upalne lata, niezbyt mroźne zimy, wilgotno
wysokość nad poziomem morzana nizinach – cieplej, mniejsze opady;
w górach – chłodniej, większe opady (do pewnej wysokości)
prądy morskieciepłe prądy – cieplej, większe opady;
zimne prądy – chłodniej, mniejsze opady
ukształtowanie powierzchniw wysokich górach (Alpy, Karpaty) mniejsze opady na stokach zawietrznych, silne wiatry
szata roślinnaw lesie cieplej zimą, chłodniej latem, przez cały rok wilgotniej niż na obszarach bezleśnych
działalność człowiekaw dużych miastach wzrost temperatury, zmiana kierunku i prędkości wiatru



Wody powierzchniowe Europy;

  • W Europie występują liczne jeziora głównie pochodzenia polodowcowego (lądolód był ważnym czynnikiem kształtowania rzeźby terenu w Europie). Największe z nich – Ładoga, Onega) mają genezę tektoniczno – polodowcową. Najwięcej jezior znajduje się na Pojezierzu Fińskim. Inne typy jezior to głównie – krasowe, przybrzeżne, cyrkowe (karowe) występujące w górach.
  • Sieć rzeczna Europy jest gęsta, głównym zlewiskiem rzek jest Ocean Atlantycki.. Najdłuższą rzeką jest Wołga (3388 km), która płynie na terytorium Rosji – uchodzi do jeziora bezodpływowego – Morza Kaspijskiego w postaci największej w Europie delty o powierzchni około 13 tys. km² i ponad 80 ramionach. Drugą pod względem długości rzeką Europy jest Dunaj (2850 km) – jego źródło znajdują się w górach Schwarzwaldu (Niemcy) – płynąc z zachodu na wschód do Morza Czarnego przez 10 państw europejskich: Niemcy, Austrię, Słowację, Węgry, Chorwację, Serbię, Bułgarię, Rumunię, Mołdawię i Ukrainę (Chorwacja, Bułgaria, Mołdawia i Ukraina mają dostęp tylko do jednego brzegu), Rumunię. Rzeki europejskie mają zasilanie głównie mieszane śnieżno – deszczowe, rzadko lodowcowe np. Rodan we Francji.

Roślinność naturalna;

  • Formacje roślinne związane są ściśle z warunkami klimatycznymi. W południowej Europie występuje roślinność twardolistnamakia – gęste zarośla wiecznie zielonych krzewów i karłowatych drzew typowa dla klimatu podzwrotnikowego morskiego – śródziemnomorskiego.  Występuje w miejscach dawnych lasów, w których dominowały cedry, dęby, sosny i cyprysy, wycinane już w starożytności w celu uzyskania ziemi pod uprawę oraz drewna do budowy statków. Rośliny charakterystyczne – wawrzyny (ich liście są wykorzystywane w kuchni jako przyprawy – liście laurowe), oleandry, mirty, pinie oraz dęby.
  • W klimacie umiarkowanym ciepłym rosną lasy liściaste i mieszane, które przechodzą w tajgęlasy iglaste klimatu umiarkowanego chłodnego. W obszarach pod wpływem odmiany klimatu kontynentalnego strefy umiarkowanej typową formacją roślinną jest step (trawy) – niedostatek wody utrudnia rozwój lasom.
  • W strefie okołobiegunowej, gdzie temperatura powietrza wynosi poniżej 100 C (występuje wieloletnia zmarzlina – klimat subpolarny) porasta tundra – niewielkie krzewinki, m.in. brzoza karłowata i wierzba polarna oraz mchy i porosty − odporne na niekorzystne warunki klimatyczne.

  1. Podział polityczny Europy;

  • W Europie istnieje 46 niepodległych państw oraz Kosowo i Naddniestrze, których status międzynarodowy jest niejasny.
  • Można wyróżnić kilka regionów geopolitycznych skupiających państwa o podobnym położeniu, wspólnej historii i silnych powiązaniach polityczno-gospodarczych.
  • Europa Wschodnia utożsamiana jest przede wszystkim z Rosją, Ukrainą i Białorusią.
  • Europa Zachodnia obejmuje w większości podziałów Francję, Niemcy, kraje Beneluksu i Wielką Brytanię.
  • Określenia Europa Środkowo-Wschodnia używa się dla grupy państw dawnego bloku socjalistycznego (Polski, Węgier, Rumunii, Bułgarii i Albanii) oraz państw powstałych po rozpadzie Związku Radzieckiego, Jugosławii i Czechosłowacji.

Zróżnicowanie geograficzne Europy i bogate dzieje tego kontynentu spowodowały wykształcenie się wielu regionów geopolitycznych, czyli regionów skupiających grupy państw o podobnym położeniu geograficznym, wspólnej historii, silnych związkach gospodarczych i politycznych.

Region geopolitycznyPaństwa
Kraje alpejskieAustria, Liechtenstein, Szwajcaria, Niemcy, Francja, Włochy, Słowenia
Europa PołudniowaWłochy, Hiszpania, Portugalia, Grecja, Bułgaria, Albania, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Serbia, Kosowo, Czarnogóra, Macedonia, Turcja, Malta, Andora, Monako, San Marino i Watykan
Kraje BeneluksuHolandia, Belgia, Luksemburg
Kraje skandynawskieNorwegia, Dania, Szwecja, Finlandia i Islandia
Kraje bałtyckieEstonia, Łotwa, Litwa
Kraje nadbałtyckieDania, Szwecja, Finlandia, Rosja, Estonia, Łotwa, Litwa, Polska i Niemcy

Źródło: Podział Europy na państwa i terytoria zależne – epodreczniki;

Energetyka W EUROPIE – PREZENTACJA;


RÓŻNE OBLICZA ROLNICTWA – DANIA I WĘGRY;